Το αιώνιο καλοκαίρι της Ελληνικής ανομίας

Ο Ουμπέρτο Έκο είχε πει πως δεν υπάρχουν νέα τον Αύγουστο.

Στην Ελλάδα αυτό είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο. Δεν αφήνουμε τίποτα να διακόψει την θερινή μας ραστώνη. Έχουμε εθιστεί να μεταθέτουμε τα προβλήματά μας στο μέλλον, μέχρι που να μας μπει το μαχαίρι στον λαιμό. Αυτή άλλωστε η νοοτροπία είχε γίνει μέχρι και πολιτική θέση με την γνωστή ρήση του Ανδρέα Παπανδρέου ότι τίποτα δε πρέπει να διακόπτει τα «μπάνια του λαού».

Δυστυχώς για εμάς, η σκληρή πραγματικότητα έχει τον δικό της τρόπο να μας θυμίζει τις παθογένειές μας. Και αυτή δε πάει διακοπές….

Στο ίδιο έργο θεατές λοιπόν.

Οι θερινές διακοπές μετεβλήθησαν σε θρήνο για κάποιες οικογένειες και σε ρεσιτάλ υποκρισίας για πολλούς…

Διότι για την χώρα της ανομίας, όλος ο χρόνος είναι ένα παρατεταμένο ανέμελο καλοκαίρι το οποίο διακόπτει (μόνο για λίγο) ο κλαυθμός και ο οδυρμός όταν συμβαίνει μια τραγωδία σαν και αυτή που ζήσαμε προ ημερών στην Αίγινα.

Όλοι τώρα «θυμώνουν» για τον ωχαδελφισμό κάποιων, επικαλούνται τους νόμους, κατακεραυνώνουν την ασυνειδησία και απαιτούν εξοντωτικές ποινές και τιμωρίες.

Εκ των υστέρων φυσικά…

Ας κάνουμε ένα (όχι και τόσο) υποθετικό ταξίδι μερικές ώρες πριν το δυστύχημα.

Όπου θα εμφανιζόταν ένας εχέφρων συμπολίτης μας που θα επισήμαινε τα αυτονόητα.

Πως είναι ανεπίτρεπτο να αναπτύσσουν μεγάλες ταχύτητες τα σκάφη.

Πως είναι κυριολεκτικά εγκληματικό να ελίσσονται ανάμεσα σε λουόμενους…

Πως είναι παρανοϊκό σε μια χώρα που κινείται στις πρώτες θέσεις του τουρισμού και έχει μεγαλειώδη ναυτική παράδοση, να ελέγχονται πλημμελώς όσοι πιλοτάρουν σκάφη.

Κάντε μια προσπάθεια…. Τους ακούτε?

Εγώ κάτι ακούω…. μάλιστα ακούω το όνομά μου!

«Έλα ρε Δούβλη τώρα που βγάζεις τις εμμονές σου στους ανθρώπους που απολαμβάνουν το καλοκαίρι τους! Χαλάρωσε λίγο! Ξεκόλλα! Κάνε μια βουτιά! Πιες ένα ουζάκι! Άσε τον κόσμο να διασκεδάσει και να περάσει όμορφα… Μια ζωή την έχουμε»!

Μια όντως. Έχουμε λοιπόν την ευθύνη να την προστατεύουμε και να μην την θεωρούμε αναλώσιμη μπροστά στην ανάγκη μας για καλοπέραση.

Όσο θα θεωρούμε ότι οι νόμοι δεν υπάρχουν για να εφαρμόζονται, αλλά είναι απλώς το εργαλείο για να καταλογιστούν ευθύνες ΜΕΤΑ το δυστύχημα, δεν έχουμε ελπίδα.

Όσο θεωρούμε ότι το ατομικό μας συμφέρον είναι υπεράνω του κοινωνικού συνόλου, αυτοκαταστρεφόμαστε.

Όσο χαρακτηρίζουμε «κολλημένους» και «τυπολάτρες» όσους επισημαίνουν ότι οι νόμοι υφίστανται για την κοινωνική εύρυθμη λειτουργία, υπονομεύουμε το παρόν και το μέλλον μας.

Όσο αρνούμαστε να διορθώσουμε τα κακώς κείμενα διότι εμφορούμαστε από την νοοτροπία ότι είμαστε ο «εξυπνότερος λαός του κόσμου» και δεν έχουμε ανάγκη από υποδείξεις και συμμόρφωση, τόσο θα θρηνούμε και θύματα, θα οργιζόμαστε και θα αναρωτιόμαστε γιατί «τίποτα δεν αλλάζει».

Οι Λατίνοι έλεγαν Dura Lex, sed Lex. Σκληρός νόμος αλλά νόμος!

Χωρίς εξαιρέσεις, χωρίς περιορισμούς, χωρίς συναισθηματισμούς, χωρίς  συμψηφισμούς.

Που δεν ανέχεται εφηβικού τύπου σκεπτικό όπως το «έλα μωρέ, καλοκαίρι είναι».

Που δεν κάνει διακρίσεις ανάμεσα σε φίλους, κολλητούς, συγγενείς και… υπόλοιπο πληθυσμό.

Νόμος που ψηφίστηκε από τον Λαό και τους αντιπροσώπους του στη Βουλή για να προστατέψει τον Λαό.

Νόμος που πρέπει να ανεχτούμε με πόνο ψυχής ακόμα και αν θίγει δικά μας πρόσωπα…

Την συγγραφή αυτού του κειμένου, την διακόπτει η φωνή του κολλητού μου φίλου:

  «έλα μωρέ, καλοκαίρι είναι, ποιος θα σε διαβάσει»….

Εισαγόμενη ανομία: το τελικό στάδιο της κοινωνικής μας παρακμής.

Έχω γράψει πολλάκις για την ανομική φύση που μας διακατέχει ως λαό.

Για την απέχθειά μας σε κάθε είδους νομικό περιορισμό (εκτός αν αφορά… τους άλλους)

Για την καθημερινή παραβατική μας συμπεριφορά σε διάφορες εκφάνσεις της καθημερινότητάς μας. Από την οδική μας συμπεριφορά μέχρι τις επαγγελματικές μας συναλλαγές.

Και φυσικά για την εφηβική μας συμπεριφορά όταν πρόκειται για ανάληψη ευθυνών. ( «Δε φταίω εγώ, φταίει ο πολιτικός/γείτονας/δήμαρχος κπ.)

Ένας λαός που αποπνέει παραβατικότητα, που κάνει εθνικό σύνθημα το «δεν πληρώνω», που θεωρεί «μάγκα» όποιον κλέβει την εφορία, ζήτημα χρόνου ήταν να έλξει παρόμοιες ομάδες με παρόμοιες συμπεριφορές. (όμοιος, ομοίω.)

Έτσι λοιπόν είχαμε την τελευταία εβδομάδα την άφιξη ενός περίεργου συνοθυλεύματος στην Θεσσαλονίκη που μέρες πριν είχε εξαγγείλει την πρόθεσή του να καταλάβει τον χώρο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης για κάποιου είδους φεστιβάλ αναρχικών και άλλα τέτοια …πολιτιστικά δρώμενα!

Για να μην υπάρχει επίσης αμφιβολία πως «έρχονται» έστειλαν ως... προπομπό 2 τεράστια τσουκάλια με τα οποία σκόπευαν να οργανώσουν υπαίθριο συσσίτιο…

Η συνέχεια γνωστή. Βανδαλισμοί, βρωμιά και δυσωδία και άλλες πολλές όμορφες στιγμές με τις οποίες έχουμε συνηθίσει να ζούμε αδιαμαρτύρητα…

Δε θα ασχοληθώ με τα λογικά αλλά τετριμμένα του στυλ «ποιον ρώτησαν» ούτε με το «σε ποια άλλη χώρα θα γινόταν αυτά»…

Οι απαντήσεις είναι άπλες.

Δεν ρώτησαν κανέναν και όχι, δε θα γινόταν αυτά σε καμία άλλη χώρα.

Οι εξηγήσεις πίσω απ τις απαντήσεις είναι απογοητευτικές.

Γιατί να ρωτήσουν και ποιόν?

Ποιόν ρωτά ο μέσος καταπατητής του αιγιαλού?

Ποιόν ρωτά ο ψευτόμαγκας που παραβιάζει τον ερυθρό σηματοδότη γελώντας?

Ποιόν ρωτά ο ελεύθερος επαγγελματίας κάθε είδους που δε κόβει απόδειξη ή παίρνει φακελάκι?

Ποιόν ρωτά ο απατεώνας που κλέβει την εφορία (και όλους μας?)

Όταν αυτό είναι το πρότυπο της κοινωνικής μας συμπεριφοράς, όταν αυτοί είναι οι συμβολισμοί με τους οποίους αντιμετωπίζουμε τον υπόλοιπο πλανήτη, ζήτημα χρόνου ήταν να συγκεντρώσουμε εδώ λογής-λογής περιθωριακούς.

Γι αυτούς, η Ελληνική ανομία είναι επίγειος παράδεισος.

Τα πάντα στη ζωή λειτουργούν πρωτίστως σε επίπεδο συμβολισμού.

Η στάση ζωής που έχουμε ως πολίτες άλλα και ως συντεταγμένη πολιτεία, εκπέμπουν μηνύματα τα οποία λαμβάνονται σοβαρά υπ όψιν.

Αν επιθυμία μας ήταν να έχουμε επενδυτές, θα κάναμε τη χώρα φιλική σε αυτούς. Θα είχαμε καταπολεμήσει γραφειοκρατία και διαφθορά και θα είχαμε ένα σταθερό φορολογικό σύστημα. Εμείς γιγαντώνουμε και τα 3…

Αν θέλαμε αναρχικούς, θα αφήναμε τη χώρα ξέφραγο αμπέλι, θα ευνουχίζαμε την Αστυνομία, θα φροντίζαμε να μην εφαρμόζονται οι νόμοι…

Εμείς ευτυχώς φροντίσαμε κάτι τέτοιο να… μη συμβεί…

Δε θα κουραστώ να διδάσκω και να γράφω ότι έχουμε αυτό που μας αξίζει σε όλους τους τομείς και σε όλα τα επίπεδα.

Τους πολιτικούς που μας αξίζουν, τους Πανεπιστημιακούς που μας αξίζουν, τους αστυνομικούς που μας αξίζουν.

Αντιλαμβάνομαι ότι αυτή η άποψη πάει κόντρα στην καφενειακού τύπου επικρατούσα άποψη ότι «για όλα φταίει ο Σόιμπλε» αλλά στη χώρα του Σόιμπλε δεν επικρατεί ανομία, αταξία και φτώχεια.

Εδώ και χρόνια ζητώ από όλους μας- εμού συμπεριλαμβανομένου- να κοιτάξουμε κατάματα τον καθρέφτη και να δούμε την ασχήμια του.

Μόνο έτσι έχουμε ελπίδα να γυρίσουμε σελίδα….

Προς το παρόν, το τσουκάλι στο προαύλιο του ΑΠΘ δίνει τσάμπα φαγητό…

ΚΡΑΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ: ΜΙΑ ΜΑΧΗ ΠΟΥ ΧΑΝΕΤΑΙ

Ας αρχίσουμε με μια μικρή υπενθύμιση σχετικά με τον τρόπο που λειτουργούν οι Αστικού τύπου Δημοκρατίες.

Ποιος ο λόγος, θα αναρωτηθεί κάποιος.

Αστική δημοκρατία δεν έχουμε στην Ελλάδα?

Θα δείξει…

 Στα πολιτισμένα κράτη της Δύσης, το μονοπώλιο της βίας το έχει η πολιτεία και το εξασκεί μέσω της Αστυνομίας. ( η λέξη  police  άλλωστε προήλθε από την λέξη «πολιτεία»)

Σε αυτές τις χώρες λοιπόν η αστυνομία κυριαρχεί στους δρόμους  και επιβάλλει την τάξη.

Δια της παρουσίας της αποτρέπει την τέλεση εγκληματικών πράξεων και καταστέλλει όσες εκδηλωθούν.

Η αστυνομία είναι ο μόνος κρατικός θεσμός που κινείται σε 24ωρη βάση ανάμεσα στους πολίτες, είναι αναγνωρίσιμος και αποτελεί τον πιο ξεκάθαρο τρόπο της οργανωμένης πολιτείας να δείξει στους πολίτες ότι «είναι εκεί» και τους  προστατεύει.

Η ασφάλεια των πολιτών αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την εύρυθμη λειτουργία της χώρας και την ευημερία της.

Κάτι ακούω… «Γνωστά είναι αυτά».

Αλήθεια? Τότε μάλλον ζούμε σε άλλη χώρα..

Στη χώρα που ζω εγώ ομάδες κουκουλοφόρων με τσεκούρια καταστρέφουν ανενόχλητοι σταθμούς ΜΕΤΡΟ, την περιουσία δηλαδή των φορολογουμένων πολιτών.

Στη πόλη που ζω, στοχοποιούν ελεγκτές των ΜΜΜ με τον πιο αισχρό και βάναυσο τρόπο, διαπομπεύοντάς τους στις γειτονιές που μένουν ως ρουφιάνους και αλήτες.

Στη χώρα που ζω, «αλληλέγγυοι» καταλαμβάνουν άδεια ξενοδοχεία στο κέντρο της πόλης και τα παραχωρούν σε μετανάστες.

Στη χώρα που ζω, οι αστυνομικοί πέφτουν θύματα ξυλοδαρμού από κουκουλοφόρους   (22/4 –ομάδα Ζ)

Στη χώρα που ζω, πρόσφυγες και μετανάστες που φιλοξενούνται από τη χώρα και οφείλουν να σέβονται τους Νόμους της, δε διστάζουν να καταλάβουν δημόσιο χώρο και να απειλούν στελέχη των σωμάτων Ασφαλείας.

Και ενώ οι άνδρες και γυναίκες της Αστυνομίας μέσα σε συνθήκες εξευτελισμού δίνουν καθημερινά τιτάνια μάχη ως το τελευταίο οχυρό πριν την απόλυτη ανομία,   εμπαίζονται από την πολιτική τους ηγεσία.

Η τελευταία, πνιγμένη μέσα σε έναν ποταμό ιδεοληψίας και ανικανότητας, διαλύει αποτελεσματικές ομάδες και αφήνει την πόλη ανοχύρωτη.

Μέσα στις ψευδαισθήσεις περί… αυτορρύθμισης (!)  των ασχημονούντων περνά το πιο φρικιαστικό μήνυμα σε κάθε έναν που επιβουλεύεται την ασφάλεια των πολιτών.

Το κράτος πλέον είναι ένας «σπιτονοικοκύρης  που δεν νοιάζεται» ( absentee landlord)

Είναι το αντίστοιχο ενός ιδιοκτήτη που δεν ασχολείται με την περιουσία του και πιστεύει ότι  η.. καλή πλευρά των ανθρώπων θα επικρατήσει και όλοι μαζί θα βγούμε στους δρόμους αγκαλιασμένοι και θα τραγουδήσουμε το «Ωσαννά»…

Τα σώματα ασφαλείας διοικούνται από ανθρώπους που μέχρι να γίνουν κυβέρνηση υποστήριζαν τον αφοπλισμό της αστυνομίας, δήλωναν  πως  « η καταστολή δεν είναι λύση»… και πρέπει να ρίξουμε το βάρος στις κοινωνικές αιτίες της εγκληματογένεσης!

Μας καλούσαν δηλαδή να αναλύσουμε ακαδημαϊκά το έγκλημα ενώ είχαμε ένα πιστολι στον κροταφο..

Ανικανότητα ή ανοησία?

Όπου και αν το αποδώσουμε, η ουσία είναι μια:

Η κυβέρνηση έχει ρίξει λευκή πετσέτα, αποθρασύνοντας περιθωριακά στοιχεία, με τα οποία άλλωστε νιώθει ιδεολογική συγγένεια.

Το κράτος απαξιώνεται συνεχώς στα μάτια του πολίτη ο οποίος παρακολουθεί τις τιμημένες στολές της Αστυνομίας να εξευτελίζονται από κρανοφόρους με τσεκούρια, σ ένα ιδιότυπο αντάρτικο πόλεων.

Οι πολίτες? Αγανακτούν, ανησυχούν άλλα και φοβούνται.

Επίσης, έχοντας υποστεί  έναν ιδιότυπο «κοινωνικό μιθριδατισμό», όπου μικρές δόσεις ανομίας συχνά επαναλαμβανόμενες έχουν οδηγήσει σε συνήθεια και απάθεια, θεωρούν όλα αυτά ως κομμάτι μιας νοσηρής μεν, «συνηθισμένης» δε πραγματικότητας.

«Συνηθισμένο» να χτυπούν αναρχικοί αστυνομικούς…

«Συνηθισμένο» να απειλούν οι μετανάστες τα στελέχη των Σωμάτων ασφαλείας.

«Συνηθισμένο» να μοιράζεται η Πολιτεία την εξουσία της με το κοινωνικό περιθώριο.

Είμαστε σ έναν επικίνδυνα ολισθηρό δρόμο ( slippery  slope) όπου το ένα ολίσθημα, κάνει το επόμενο να φαίνεται ευκολότερο, αναμενόμενο και ίσως ακόμα.. επιτρεπτό.

Οτιδήποτε παγιώνεται αποκτά χαρακτήρα φυσιολογικού, ακόμα και αν δεν είναι.

Αυτά τα φαινόμενα οδηγούν τα στελέχη της Αστυνομίας στον κυνισμό και την απάθεια.

Ως εγκληματολόγος, τρέμω στην ιδέα ότι οι αστυνομικοί, απροστάτευτοι και χωρίς ηθικό, μπορεί να οδηγηθούν σε «λευκή απεργία».

Ως πολίτης, εύχομαι να μη το ζήσουμε ποτέ…

Συζήτηση με έναν αστυνομικό: Μαθήματα αστυνόμευσης, μαθήματα ζωής

                     «Εντάξει κύριε, μπορείτε να φύγετε».

Ο αστυνομικός που μόλις προ ολίγου με σταμάτησε για έλεγχο, ήλεγξε τα χαρτιά μου και τα βρήκε εντάξει.

«Είστε σίγουρος»? τον ρώτησα.

«Τι εννοείτε»?

«Εννοώ ότι το κεντρικό φως των φρένων μου είναι καμένο. Δε το είδατε»?

«Όχι… αλλά δε καταλαβαίνω… θέλετε να σας γράψω»?

«Θέλω με ελέγξετε»

«Μα… τι σημασία έχει ένα καμένο λαμπάκι»?

«Μεγάλη».

Αυτή ήταν η αρχή μιας πολύ ενδιαφέρουσας κουβέντας με έναν αστυνομικό σε κεντρικό δρόμο μεγάλης επαρχιακής πόλης.

Όταν είδα την απόλυτη έκπληξη στο βλέμμα του και, πριν καλέσει… ασθενοφόρο για να πάρει τον «παράφρονα», αποφάσισα να του αποκαλύψω την επιστημονική μου ιδιότητα.

Η έκπληξη στο βλέμμα του εξαφανίστηκε και την θέση της πήρε η περιέργεια..

«Πείτε μου λοιπόν, γιατί να ασχοληθώ με το καμένο φως των φρένων σας?

Εδώ υπάρχουν πολύ σοβαρότερες παραβάσεις… διαφωνείτε»?

«Όχι»

«τότε»?

«Όλα στη ζωή είναι θέμα συμβολισμού. Στη προκειμένη περίπτωση, ο συμβολισμός του καμένου φρένου, δείχνει αμέλεια από την πλευρά του ιδιοκτήτη του οχήματος».

«Ελάτε τώρα… αμέλεια»?

«Ασφαλώς.. δείχνει έναν ιδιοκτήτη που δεν δίνει σημασία στα ‘μικρά ’ που σύντομα μπορεί να γίνουν ‘μεγάλα’. Διδαχτήκατε στη σχολή την θεωρία του «σπασμένου παραθύρου»?

«Ναι».

«Όπως θα θυμάσαι, η βασική αρχή του πειράματος είναι πως όταν ο ιδιοκτήτης δείξει σημάδια αμέλειας, ότι δεν ενδιαφέρεται και δεν προστατεύει τη περιουσία του, αυτή γίνεται βορά σε εγκληματικές ενέργειες… Η μεταφορά της θεωρίας στον χώρο της τροχαίας αστυνόμευσης, είναι πως όταν ο ιδιοκτήτης δεν ασχολείται με τα μικρά, τότε συσσωρευτικά θα δημιουργηθούν μεγαλα προβλήματα τα οποία κάποια στιγμή δε θα μπορεί να επιλύσει».

«Μα τι αξία έχει ένα φωτάκι»

«Αξία έχει η εμπέδωση κλίματος ελέγχου. Όταν ελέγχεις τον οδηγό για μια μικρή παράβαση, περνάς το μήνυμα ότι είσαι εδώ και ασκείς εξουσία. Ότι ενδιαφέρεσαι. Ότι ασχολείσαι. Και ότι δεν έχει το δικαίωμα ο οδηγός να κάνει τον διαχωρισμό ανάμεσα σε μεγάλες και μικρές παραβάσεις.

Η εμπέδωση κλίματος σοβαρής αστυνόμευσης αρχίζει από τις ήσσονος σημασίας παραβάσεις και προεκτείνεται στις μείζονος.»

«Μα θα μας πουν κολλημένους… έχουμε που έχουμε βγάλει όνομα»

«Γιατί σε νοιάζει η άποψη του παραβάτη»?

         «…..»

«Βασικό στοιχείο της αστυνόμευσης είναι η προσπάθεια δημιουργίας κλίματος καθολικού ελέγχου.. αυτό που οι Αμερικανοί αστυνομικοί αποκαλούν omnipresence..οτι δηλαδή η Αστυνομία είναι «πανταχού παρούσα».

«Μα δε μπορεί να είναι..»

«Ακριβώς γι αυτό πρέπει να δημιουργεί την αίσθηση ότι είναι…

Η καθολική ανομία που όλοι βιώνουμε είναι αποτέλεσμα της αδιαφορίας των πολλών να απαιτήσουν (πολίτες) και να εφαρμόσουν τους νόμους (αστυνομικοί)

Στερεότυπα, συμπλέγματα, ωχαδερφισμός, κυνισμός είναι μονο μερικα από τα στοιχεία που συντελούν σε αυτό το κλίμα εκτεταμένης παρακμής και χαλαρότητας.

«Δεν έχω ξανακούσει αυτή τη προσέγγιση.. έχει ενδιαφέρον»

«Θα σου πω κατι που έχει περισσότερο ενδιαφέρον. Ο έλεγχος για τροχαίες παραβάσεις που στον μέσο πολίτη φαίνονται ασήμαντες, έχει στις ΗΠΑ και αλλού οδηγήσει σε συλλήψεις επικίνδυνων κακοποιών που παρέμεναν ασύλληπτοι επί μακρόν. Ένα σπασμένο λαμπάκι έβγαλε… λαβράκια!

Επίσης, το να κυκλοφορεί κάποιος με ένα όχημα που δείχνει πλημμελώς  συντηρημένο, θεωρείται ένδειξη προβληματικής συμπεριφοράς και θέτει σε κίνδυνο τη ζωή του οδηγού και όσων βρεθούν στον δρόμο του.

Συγκαταλέγεται στα πλαίσια αντικοινωνικής συμπεριφοράς και αποτελεί σοβαρό λόγο για έλεγχο (probable  cause)

Για να μη μιλήσουμε για σοβαρές τροχαίες παραβάσεις. (παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, stop κλπ)

Εκεί η αντικοινωνική συμπεριφορά λαμβάνει σοβαρές διαστάσεις και ο παραβάτης θεωρείται πιθανόν να εχει τελέσει και άλλες αξιόποινες πράξεις από τις οποίες προσπαθεί να διαφύγει…»

«Καλά αν τα πω αυτά σε συναδέλφους, θα γελάνε με τις ώρες…»

«Ναι.. μέχρι να βρεθεί κάποιος δικός τους στον δρόμο ενός οδηγού από τις προαναφερόμενες περιπτώσεις.. και τότε θα κλαίνε»

  «Γιατί έχω την αίσθηση πως όσα μου λέτε δεν αφορούν μόνο το… καμένο φως των φρένων»?

 

          «Το ‘πιασες»….